Περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις κατέγραψαν μικρότερες πωλήσεις – Χαμηλές οι προσδοκίες του εμπορικού κόσμου για φέτος – Το «πάγωμα» της κατανάλωσης και στην Πέλλα.
Γράφει η Γεωργία Χατζηγρηγορίου
Μέσα σε κλίμα έντονης αβεβαιότητας και με το βλέμμα στραμμένο στους «άδειους» τραπεζικούς λογαριασμούς των νοικοκυριών, ξεκίνησαν χθες οι χειμερινές εκπτώσεις στην αγορά. Τα μέτωπα που καλούνται να διαχειριστούν οι καταναλωτές είναι πολλά, με την ακρίβεια να παραμένει ο «ελέφαντας στο δωμάτιο». Τα αγαθά πρώτης ανάγκης και οι βασικές υπηρεσίες (ρεύμα, θέρμανση, ενοίκιο) έχουν καταλάβει πλέον τη μερίδα του λέοντος στον οικογενειακό προγραμματισμό, σπρώχνοντας το λιανεμπόριο —ένδυση, υπόδηση, είδη σπιτιού— σε δεύτερη και τρίτη μοίρα.
Το «καμπανάκι» που χτύπησαν τα στοιχεία της πανελλαδικής έρευνας της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ) για τις πωλήσεις της εορταστικής περιόδου είναι ηχηρό και δεν αφήνει περιθώρια για παρερμηνείες. Η πλειονότητα των επιχειρήσεων είδε τον τζίρο της να κατρακυλά ή, στην καλύτερη περίπτωση, να μένει στάσιμος σε σχέση με το 2024.
Η ακτινογραφία της κρίσης στην Πέλλα
Στον Νομό Πέλλας, η εικόνα δεν διαφέρει από την υπόλοιπη χώρα, ίσως μάλιστα να παρουσιάζει και εντονότερα χαρακτηριστικά λόγω της εξάρτησης της τοπικής οικονομίας από το αγροτικό εισόδημα, το οποίο δέχεται επίσης ισχυρές πιέσεις. Στα εμπορικά κέντρα της Έδεσσας, των Γιαννιτσών, της Αριδαίας και της Σκύδρας, οι καταστηματάρχες είδαν την κίνηση των εορτών να μην μεταφράζεται σε αγορές.
«Ο κόσμος βγήκε, περπάτησε, είδε τις στολισμένες βιτρίνες, αλλά το χέρι στην τσέπη μπήκε με μεγάλη φειδώ», αναφέρουν τοπικοί έμποροι. Η ιδιαιτερότητα της Πέλλας έγκειται στο γεγονός ότι οι αυξημένες υποχρεώσεις των αγροτών για την τρέχουσα καλλιεργητική περίοδο, σε συνδυασμό με το κόστος ζωής, περιόρισαν το εορταστικό «δώρο» στον εαυτό τους και στην οικογένεια στα απολύτως απαραίτητα.
Τα αποκαλυπτικά στοιχεία της ΕΣΕΕ
Σύμφωνα με την έρευνα που δόθηκε στη δημοσιότητα, το 2026 ξεκινά με βαριά κληρονομιά.
- Πτώση Τζίρου: Το 52% των επιχειρήσεων κατέγραψε χαμηλότερες πωλήσεις συγκριτικά με πέρυσι, ενώ το 32% παρέμεινε στα ίδια επίπεδα.
- Το μέγεθος της μείωσης: Στις επιχειρήσεις με πτώση, το 46% δήλωσε μείωση έως 10%, ενώ 1 στις 3 επιχειρήσεις είδε «βουτιά» έως και 20%.
- Ικανοποίηση: Μόλις το 41% των εμπόρων δηλώνει «μέτρια ικανοποιημένο» από την επισκεψιμότητα, ενώ το 33% δηλώνει λίγο έως καθόλου ικανοποιημένο.
Ο Πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Στ. Καφούνης, σχολιάζοντας τα ευρήματα, ήταν σαφής: «Χωρίς στοχευμένα μέτρα στήριξης της χρηματοδότησης και ελάφρυνσης φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων από την Πολιτεία, το 2026 θα δοκιμάσει τις αντοχές χιλιάδων εμπορικών επιχειρήσεων».
Χαμηλές προσδοκίες για το 2026
Οι εκτιμήσεις των εμπόρων για το σύνολο του έτους που διανύουμε είναι δυσοίωνες. Οι χαμηλές επιδόσεις των εορτών δεν κατάφεραν να καλύψουν τις «τρύπες» του προηγούμενου έτους. Αντιθέτως, προστέθηκαν στις υφιστάμενες προκλήσεις:
- Αυξημένο λειτουργικό κόστος (ενέργεια, ενοίκια).
- Μειωμένη καταναλωτική δαπάνη λόγω πληθωρισμού.
- Διογκωμένο κόστος προμηθευτών.
- Ανταγωνισμός από μεγάλες πλατφόρμες εξωτερικού (e-commerce).
Είναι ενδεικτικό ότι 1 στις 3 εμπορικές επιχειρήσεις αδυνατεί πλέον να καλύψει πλήρως τις υποχρεώσεις της προς την Εφορία και τα Ασφαλιστικά Ταμεία, γεγονός που δημιουργεί ένα «εκρηκτικό» κοκτέιλ για τη βιωσιμότητα της μικρομεσαίας επιχείρησης.
Το στοίχημα των εκπτώσεων στην Πέλλα
Στις πόλεις της Πέλλας, οι χειμερινές εκπτώσεις αποτελούν για πολλούς την «τελευταία ελπίδα» για ρευστότητα. Οι βιτρίνες στα Γιαννιτσά και την Έδεσσα έχουν ήδη γεμίσει με μεγάλα ποσοστά εκπτώσεων, που σε πολλές περιπτώσεις αγγίζουν το 50%. Ωστόσο, οι έμποροι κρατούν «μικρό καλάθι».
Η περίοδος των εκπτώσεων ξεκινά σε μια στιγμή που οι τσέπες των καταναλωτών είναι άδειες από τις υποχρεώσεις του Δεκεμβρίου. «Περιμένουμε να δούμε αν η ανάγκη για φθηνότερο επώνυμο προϊόν θα υπερνικήσει τον φόβο για τον λογαριασμό του ρεύματος», λένε χαρακτηριστικά στην Αριδαία.
Η εκπτωτική περίοδος θα διαρκέσει μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου, δίνοντας χρόνο για έρευνα αγοράς. Σημειώνεται ότι τα καταστήματα έχουν τη δυνατότητα να ανοίξουν προαιρετικά την Κυριακή 18 και 25 Ιανουαρίου, προσδοκώντας σε μια τόνωση της κίνησης από την περιφέρεια του νομού προς τα αστικά κέντρα.
Η Πολιτεία και η νέα Ανεξάρτητη Αρχή
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η κυβέρνηση επιχειρεί να παρέμβει μέσω του ελέγχου της αγοράς. Ο Υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, ανακοίνωσε την ταχεία στελέχωση της νέας Ανεξάρτητης Αρχής Προστασίας του Καταναλωτή και Εποπτείας της Αγοράς.
«Μέσα στην εβδομάδα θα οριστούν οι τρεις υποδιοικητές και το Συμβούλιο διοίκησης, επομένως η νέα Αρχή στελεχώνεται πλήρως. Η συνεργασία μας θα είναι συνεχής, προκειμένου να στηρίξουμε τον Έλληνα καταναλωτή», τόνισε ο Υπουργός. Στόχος είναι ο περιορισμός των πλασματικών εκπτώσεων και η διασφάλιση ότι οι μειώσεις τιμών που βλέπει ο πολίτης στην Πέλλα και σε όλη την Ελλάδα είναι πραγματικές.
Συμπέρασμα: Ώρα αποφάσεων
Η αγορά της Πέλλας, όπως και η εθνική οικονομία, βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η επιβίωση του παραδοσιακού εμπορίου δεν εξαρτάται πλέον μόνο από το «μεράκι» του εμπόρου ή τις καλές τιμές. Απαιτείται μια συνολική αναδιάρθρωση της αγοραστικής δύναμης του πολίτη.
Αν οι χειμερινές εκπτώσεις δεν αποδώσουν τα αναμενόμενα, ο κίνδυνος για νέα λουκέτα στις γειτονιές των πόλεων μας είναι παραπάνω από ορατός. Το «καμπανάκι» της ΕΣΕΕ δεν ηχεί απλώς για τους εμπόρους, αλλά για ολόκληρη την κοινωνική συνοχή.
