Ρεπορτάζ: Γεωργία Χατζηγρηγορίου
Σε μια περίοδο που η ελληνική γεωργία αναζητά διαρκώς διόδους εξωστρέφειας και η οικονομία προσπαθεί να ανακάμψει, ένα νέο, δυσάρεστο μαντάτο έρχεται να ανατρέψει τα δεδομένα για έναν από τους πλέον δυναμικούς εξαγωγικούς κλάδους της χώρας: την παραγωγή κομπόστας ροδάκινου. Η ανακοίνωση της επιβολής δασμών 47% στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, μιας αγοράς που αποτελεί το 20% των ελληνικών εξαγωγών στον τομέα, έχει προκαλέσει σοκ και δέος, ιδιαίτερα στις καρδιές της Κεντρικής Μακεδονίας, όπου βρίσκονται συγκεντρωμένα τα περισσότερα εργοστάσια κονσερβοποιίας.
Η Σφαίρα Ενός 47% που Απειλεί να Διαλύσει Μια Βιομηχανία 100 Εκατ. Ευρώ
Το μέγεθος της απειλής είναι τεράστιο. Η αγορά των ΗΠΑ απορροφά ελληνική κομπόστα αξίας άνω των 100 εκατ. ευρώ ετησίως. Αυτό το ποσό δεν είναι απλά ένας αριθμός, αλλά αντικατοπτρίζει την επιβίωση δεκάδων χιλιάδων οικογενειών: αγροτών που καλλιεργούν ροδάκινα, εργαζομένων σε βιομηχανίες μεταποίησης, και μιας ολόκληρης αλυσίδας παραγωγής που εκτείνεται από τα χωράφια της Πέλλας και της Ημαθίας μέχρι τα ράφια των αμερικανικών σούπερ μάρκετ. Η εφαρμογή των δασμών, η οποία πρόκειται να τεθεί σε ισχύ την 1η Αυγούστου, αποτελεί ένα χτύπημα κάτω από τη ζώνη, θέτοντας σε κίνδυνο την βιωσιμότητα ενός κλάδου που αποτελεί ζωτικό γρανάζι της περιφερειακής οικονομίας.
Η Ένωση Κονσερβοποιών Ελλάδος (ΕΚΕ) δεν δίστασε να κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου, εκφράζοντας την αγωνία της για το μέλλον. «Βρισκόμαστε στην κορύφωση της παραγωγικής περιόδου και μπροστά σε έντονα αδιέξοδα για το αν και ποια ποσότητα ροδακίνου μπορούμε να μεταποιήσουμε για τις Η.Π.Α. που αγοράζουν μεγάλες ποσότητες ειδικών συσκευασιών», αναφέρει χαρακτηριστικά η ΕΚΕ. Το πρόβλημα είναι διττό: αφενός, η απώλεια ενός σημαντικού μεριδίου αγοράς, αφετέρου, η αδυναμία απορρόφησης της φετινής παραγωγής, κάτι που θα οδηγήσει σε τεράστιες ζημιές για τους παραγωγούς και τις μεταποιητικές μονάδες.
Ανησυχητική Αδιαφορία από την ΕΕ και την Ελληνική Πολιτεία
Η αίσθηση εγκατάλειψης είναι διάχυτη. Η ΕΚΕ επισημαίνει με πικρία την αδιαφορία τόσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και της Ελληνικής Πολιτείας. Οι διαπραγματευτές ΕΕ/ΗΠΑ, όπως τονίζεται, «επικεντρώνονται στα αυτοκίνητα, τα φάρμακα, τα τεχνολογικά προϊόντα και καθόλου στα “ταπεινά” αγροτικά προϊόντα, πόσο μάλλον στις κομπόστες ροδάκινου». Αυτή η προσέγγιση είναι ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς υποδηλώνει μια έλλειψη στρατηγικής προτεραιότητας για προϊόντα που, παρόλο που δεν είναι υψηλής τεχνολογίας, έχουν τεράστια κοινωνικοοικονομική σημασία για τις αγροτικές περιοχές.
Η ελληνική κομπόστα ροδάκινου είναι κάτι παραπάνω από ένα απλό αγροτικό προϊόν. Είναι η επιτομή της ελληνικής γεωργικής παράδοσης, της σκληρής δουλειάς των αγροτών και της εξειδίκευσης των βιομηχανιών. Πίσω από κάθε κονσέρβα βρίσκεται μια ιστορία προσπάθειας, και η απώλεια της αμερικανικής αγοράς ισοδυναμεί με την απώλεια ενός σημαντικού κομματιού αυτής της ιστορίας. Η έκκληση της ΕΚΕ προς την κυβέρνηση, τα κόμματα, τους βουλευτές και τους ευρωβουλευτές να εργαστούν για την αποτροπή αυτών των εξελίξεων είναι επιτακτική και απαιτεί άμεση και συντονισμένη δράση.
Ζητούμενες Λύσεις: Εμπορικές Συμφωνίες και Νέες Αγορές
Αντιμέτωποι με αυτό το αδιέξοδο, οι κονσερβοποιοί δεν μένουν άπραγοι. Προτείνουν συγκεκριμένες λύσεις που θα μπορούσαν να μετριάσουν το πλήγμα. Ζητούν την άμεση εφαρμογή εμπορικών συμφωνιών με χώρες όπως το Μεξικό και τα κράτη της Mercosur, καθώς και τη σύναψη νέων συμφωνιών με την Ινδία. Αυτές οι αγορές, αν και δεν μπορούν να υποκαταστήσουν πλήρως την αμερικανική αγορά, θα μπορούσαν να προσφέρουν μια απαραίτητη διέξοδο και να απορροφήσουν μέρος των εξαγόμενων ποσοτήτων.
Η διαφοροποίηση των αγορών είναι κρίσιμη για την ανθεκτικότητα των ελληνικών εξαγωγών. Η υπερβολική εξάρτηση από μία μόνο αγορά, όσο μεγάλη κι αν είναι, ενέχει πάντα τον κίνδυνο αιφνίδιων αλλαγών στην εμπορική πολιτική, όπως αυτή που βιώνει σήμερα ο κλάδος της κομπόστας. Η στροφή προς νέες αγορές, με την υποστήριξη της ελληνικής πολιτείας και της ΕΕ, είναι μια αναγκαιότητα και όχι μια απλή επιλογή.
Η Ένωση Κονσερβοποιών Ελλάδος: Ο Στυλοβάτης Ενός Κλάδου
Η Ένωση Κονσερβοποιών Ελλάδος, ιδρυθείσα το 1995, αποτελεί τον επίσημο εκπρόσωπο των βιομηχανιών που παράγουν κομπόστες φρούτων. Με 16 βιομηχανίες μέλη, η ΕΚΕ εκπροσωπεί έναν κλάδο που, πέρα από κομπόστες ροδάκινου, αχλαδιού, βερίκοκου και φρουτοσαλάτας, παράγει επίσης απλό ή συμπυκνωμένο χυμό και κατεψυγμένα προϊόντα φρούτων. Οι εγκαταστάσεις τους είναι διάσπαρτες σε σημαντικούς αγροτικούς νομούς όπως η Πέλλα, η Ημαθία, η Λάρισα, η Θεσσαλονίκη και η Αργολίδα.
Η σημασία της ΕΚΕ και των μελών της για την ελληνική οικονομία είναι αναμφισβήτητη. Περισσότερες από 12.000 αγροτικές οικογένειες προμηθεύουν φρούτα από νομούς όπως η Πέλλα, η Ημαθία, η Φλώρινα, η Πιερία, η Λάρισα, η Αργολίδα και η Κορινθία. Στις βιομηχανίες αυτές απασχολούνται πάνω από 10.000 εργαζόμενοι, είτε μόνιμα είτε εποχιακά. Αυτά τα στοιχεία υπογραμμίζουν την τεράστια κοινωνική και οικονομική συνεισφορά του κλάδου, καθιστώντας την απειλή των δασμών ακόμη πιο σοβαρή. Η ύπαρξη ενός τόσο οργανωμένου και παραγωγικού κλάδου αποτελεί πλεονέκτημα για την ελληνική οικονομία, και η προστασία του πρέπει να είναι αδιαπραγμάτευτη.
Το Μέλλον της Ελληνικής Κομπόστας: Μια Κούρσα Ενάντια στον Χρόνο
Το μέλλον της ελληνικής κομπόστας κρέμεται από μια κλωστή. Η προθεσμία της 1ης Αυγούστου δίνει λίγο χρόνο για δράση, και η αγωνία είναι έντονη. Οι ελληνικές αρχές, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση, πρέπει να αναλάβουν άμεσες και αποφασιστικές πρωτοβουλίες για να αντιμετωπίσουν αυτή την κρίση. Είτε μέσω διπλωματικών πιέσεων προς τις ΗΠΑ για την αναθεώρηση των δασμών, είτε μέσω της επιτάχυνσης των διαπραγματεύσεων για νέες εμπορικές συμφωνίες, η λύση πρέπει να βρεθεί πριν οι επιπτώσεις γίνουν μη αναστρέψιμες.
Η Πέλλα, η Ημαθία και όλη η Κεντρική Μακεδονία παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις. Ο αγώνας για την ελληνική κομπόστα είναι αγώνας για την επιβίωση χιλιάδων οικογενειών, για την διατήρηση της αγροτικής παραγωγής και για την προστασία ενός σημαντικού κομματιού της ελληνικής οικονομικής και αγροτικής ταυτότητας. Η ώρα για δηλώσεις έχει παρέλθει. Τώρα είναι η ώρα για πράξεις
