Η λαγάνα, ο χαλβάς, ο ταραμάς, που καταναλώνονται την Καθαρά Δευτέρα, έχουν τη δική τους ιστορία…
Τη Καθαρά Δευτέρα ανέκαθεν τρώμε λαγάνα αλλά ξέρουμε τι συμβολίζει?
Η Καθαρά Δευτέρα είναι απαρχή μιας σημαντικότατης περιόδου για την
Ορθόδοξη Εκκλησία, τη Σαρακοστή, δηλαδή την προετοιμασία για το Πάσχα
που συνδυάζεται με νηστεία τροφών και παθών. Έτσι η πρώτη βδομάδα της
Σαρακοστής ονομάζεται Καθαρά Εβδομάδα και δίνει το χρόνο στο πιστό να
εξαγνιστεί και να καθαριστεί και να προετοιμαστεί.
Έτσι ο πιστός τη Καθαρά Δευτέρα τρέφεται με λαγάνα για να θυμάται τη
βοήθεια που προσέφερε ο Θεός στους Ισραηλίτες με τα “άζυμα” και τους
οδήγησε στη Έξοδο από την Αίγυπτο. Η παρασκευή της είναι ίδια με τα
άζυμα (δηλαδή χωρίς προζύμι) και με αυτό τον τρόπο αρχίζει η νηστεία των
τροφών. Στις εσωτερικές σελίδες του φόρουμ μας θα βρείτε συνταγή για να
την παρασκεύασετε σπίτι σας.
Χαλβάς Ο συνηθισμένος χαλβάς στη μορφή που τον συναντάμε σε όλα τα
Βαλκάνια και την Τουρκία είναι ένα απλό γλυκό. Η πιο κοινή παρασκευή του
προϋποθέτει ψήσιμο σιμιγδαλιού, στο οποίο κατόπιν δίνουν σφαιρικό σχήμα
και το ζαχαρώνουν είτε με μέλι είτε με “πετιμέζι” σιρόπι από μούστο
σταφυλιού. Για τους Έλληνες ο χαλβάς αποτελεί ένα από τα σαρακοστιανά
γλυκά τους και ιδίως η παραλλαγή που φτιάχνεται με ταχίνι και πωλείται
σε μορφή κυλίνδρου η παραλληλεπιπέδου. Το είδος αυτό του χαλβά
ονομάζεται Μακεδονικός Χαλβάς. Πωλείται με το βάρος του και κυκλοφορεί
στο εμπόριο σκέτος, με σοκολάτα ή με καρύδια. Στους Έλληνες αρέσει να
τρώνε τοΜακεδονικό Χαλβά με χυμό λεμονιού και καννέλα, και τον οποίο
συνοδεύουν συχνά με ένα δροσερό ποτήρι ρετσίνα. Ωστόσο, υπάρχουν
τουλάχιστον πέντε ή έξι παραλλαγές του χαλβά στην Ελλάδα.
Παρά το γεγονός ότι ο χαλβάς συναντάται σε ολόκληρη την Ελλάδα,
φαίνεται ότι το έτυμο και ίσως η καταγωγή του χαλβά είναι τουρκικά.
Ταραμάς Ταραμάς είναι η λέξη που χρησιμοποιούν οι Έλληνες αναφερόμενοι
στους κόκκους από ερυθρό χαβιάρι (αυγά) που βγαίνει από τον μπακαλιάρο ή
τον κυπρίνο και το οποίο-όπως και τα ξαδέλφια του, το μαύρο χαβιάρι και
το αυγοτάραχο του τόνου – θεωρείται ένα από τα εκλεκτότερα είδη
αυγοτάραχου.
Στο εμπόριο διατίθενται δύο είδη ταραμά. Ο λευκός και αυτός με το βαθύ ρόδινο χρώμα.
Ο λευκός ταραμάς θεωρείται ποιοτικά ανώτερος. Ο ροδόχρους έκανε για
πρώτη φορά την εμφάνισή του στην αγορά στη δεκαετία του 1950, κυρίως
λόγω ενός εμπορικού τεχνάσματος , καθώς οι παραγωγοί πίστευαν, κατά
κάποιο τρόπο, ότι ένα έδεσμα με χρώμα ήταν πιο ελκυστικό από τα άγευστα
λευκά παρασκευάσματα.
Με λίγα λόγια, άρχισαν να προσθέτουν χρωστικές ουσίες. Η επιτυχία θα
πρέπει να ήταν αστραπιαία αφού, έκτοτε, ο ροδόχρους είναι και ο πιο
κοινός ταραμάς. Δύο είναι οι βασικές παραδοσιακές συνταγές με ταραμά. Η
πιο γνωστή είναι η ταραμοσαλάτα. Το πλούσιο αυτό επάλειμμα θεωρείται το
άλφα και το ωμέγα στο τραπέζι της Σαρακοστής. Ουσιαστικά, η
ταραμοσαλάτα είναι ένα κρεμώδες, πολτοποιημένο επάλειμμα από αυγοτάραχο
που έχουμε χτυπήσει (κατά προτίμηση στο γουδί) με βρασμένες και
ξεφλουδισμένες πατάτες ή ψωμί. Προσθέτουμε, εν συνεχεία, εναλλάξ στο
μείγμα ελαιόλαδο και χυμό λεμονιού, αναλόγως με την απαιτούμενη
δοσολογία. Συνήθως, η ταραμοσαλάτα που γίνεται με πατάτα είναι πιο
κρεμώδης αλλά οι σκληροπυρηνικοί της παράδοσης επιμένουν ότι η μόνη
αποδεκτή βάση είναι το ψωμί.
