38
Τα σχολικά προαύλια ολόκληρης
της Ελλάδας έκλεισαν και πάλι στην αγκαλιά τους τούς μαθητές της πρωτοβάθμιας
και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
της Ελλάδας έκλεισαν και πάλι στην αγκαλιά τους τούς μαθητές της πρωτοβάθμιας
και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Έγινε ο καθιερωμένος αγιασμός
και στα περισσότερα δημοτικά σχολεία μοιράστηκαν τα βιβλία. Μέχρι το τέλος της
εβδομάδας όπως διαβεβαίωσε το υπουργείο Παιδείας θα εφοδιαστούν τα Λύκεια και
τα Γυμνάσια με τα φετινά βιβλία «ώστε η χρονιά να ξεκινήσει και να προχωρήσει
με τις καλύτερες προοπτικές.
και στα περισσότερα δημοτικά σχολεία μοιράστηκαν τα βιβλία. Μέχρι το τέλος της
εβδομάδας όπως διαβεβαίωσε το υπουργείο Παιδείας θα εφοδιαστούν τα Λύκεια και
τα Γυμνάσια με τα φετινά βιβλία «ώστε η χρονιά να ξεκινήσει και να προχωρήσει
με τις καλύτερες προοπτικές.
Μια καινούργια σχολική χρονιά,
λοιπόν, γεμάτη όνειρα και αγωνίες «για τους μικρούς ώμους» που φορτώθηκαν τα
βιβλία, για τις μητέρες που ξεπροβοδούν καθημερινά τα νυσταγμένα προσωπάκια των
παιδιών τους, για τους μπαμπάδες που καμαρώνουν τις καλές επιδόσεις τους. Οποιαδήποτε
αποτυχία ή υστέρηση του παιδιού στο σχολείο προκαλεί την ανησυχία των γονιών.
λοιπόν, γεμάτη όνειρα και αγωνίες «για τους μικρούς ώμους» που φορτώθηκαν τα
βιβλία, για τις μητέρες που ξεπροβοδούν καθημερινά τα νυσταγμένα προσωπάκια των
παιδιών τους, για τους μπαμπάδες που καμαρώνουν τις καλές επιδόσεις τους. Οποιαδήποτε
αποτυχία ή υστέρηση του παιδιού στο σχολείο προκαλεί την ανησυχία των γονιών.
Πότε μπορούμε να μιλάμε όμως για
σχολική αποτυχία;
σχολική αποτυχία;
Όταν η επίδοση του παιδιού
είναι πολύ κάτω από το μέσο όρο ή ακόμη όταν το παιδί δεν συμμετέχει στο μάθημα
και στο πρόγραμμα της τάξης του; Αποφασιστικό και καθοριστικό ρόλο τόσο για την
καλή απόδοση του παιδιού στο σχολείο όσο και για την μετέπειτα εξέλιξη της
προσωπικότητάς του παίζει η οικογένεια και το σχολείο.
είναι πολύ κάτω από το μέσο όρο ή ακόμη όταν το παιδί δεν συμμετέχει στο μάθημα
και στο πρόγραμμα της τάξης του; Αποφασιστικό και καθοριστικό ρόλο τόσο για την
καλή απόδοση του παιδιού στο σχολείο όσο και για την μετέπειτα εξέλιξη της
προσωπικότητάς του παίζει η οικογένεια και το σχολείο.
Άμεση θετική ή αρνητική επιρροή
στην επίδοση του παιδιού στο σχολείο παίζει το περιβάλλον της οικογένειάς του,
καθώς οι εμπειρίες του κατά την προσχολική ηλικία αποτελούν βασική προετοιμασία
για την μετέπειτα ολοκλήρωση της εκπαίδευσής του στο σχολείο.
στην επίδοση του παιδιού στο σχολείο παίζει το περιβάλλον της οικογένειάς του,
καθώς οι εμπειρίες του κατά την προσχολική ηλικία αποτελούν βασική προετοιμασία
για την μετέπειτα ολοκλήρωση της εκπαίδευσής του στο σχολείο.
Η φυσιολογική οικογενειακή ζωή
και ειδικότερα η αρμονική σχέση μεταξύ μητέρας και παιδιού είναι ιδιαίτερα
απαραίτητη για την σωστή και ομαλή ανάπτυξή του σ’ αυτήν την κριτική περίοδο.
και ειδικότερα η αρμονική σχέση μεταξύ μητέρας και παιδιού είναι ιδιαίτερα
απαραίτητη για την σωστή και ομαλή ανάπτυξή του σ’ αυτήν την κριτική περίοδο.
Η οικογένεια –και ιδιαίτερα η
μητέρα- φροντίζει για την ανάπτυξη του παιδιού στο σωματικό αλλά και στον
συναισθηματικό τομέα. Η σωματική υγεία και η καλή διατροφή είναι απαραίτητες
προϋποθέσεις για να μπορέσει το παιδί να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις του
σχολικού προγράμματος και να έχει καλή απόδοση στο σχολείο.
μητέρα- φροντίζει για την ανάπτυξη του παιδιού στο σωματικό αλλά και στον
συναισθηματικό τομέα. Η σωματική υγεία και η καλή διατροφή είναι απαραίτητες
προϋποθέσεις για να μπορέσει το παιδί να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις του
σχολικού προγράμματος και να έχει καλή απόδοση στο σχολείο.
Ένα παιδί που κουράζεται εύκολα
που απουσιάζει συχνά από το σχολείο, επειδή αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας,
ψυχολογικά ή συναισθηματικά, είναι φυσικό να έχει αρνητική απόδοση στα μαθήματά
του.
που απουσιάζει συχνά από το σχολείο, επειδή αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας,
ψυχολογικά ή συναισθηματικά, είναι φυσικό να έχει αρνητική απόδοση στα μαθήματά
του.
Όταν αποσπάται η προσοχή του,
από ένα ή και παραπάνω προβλήματα, το παιδί συχνά δεν αποτελειώνει κάτι που
αρχίζει, δεν προσέχει και δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί στα μαθήματά του. Επίσης
δυσκολεύεται να προσηλωθεί σ’ ένα παιχνίδι.
από ένα ή και παραπάνω προβλήματα, το παιδί συχνά δεν αποτελειώνει κάτι που
αρχίζει, δεν προσέχει και δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί στα μαθήματά του. Επίσης
δυσκολεύεται να προσηλωθεί σ’ ένα παιχνίδι.
Το οικογενειακό περιβάλλον
μπορεί να επιδράσει αρνητικά στην απόδοση του μαθητή, επίσης, όταν η οικονομική
κατάσταση της οικογένειας είναι κακή, πράγμα που σημαίνει κακές συνθήκες
κατοικίας και διαβίωσης. Το ίδιο και η οικογένεια με ένα γονέα.
μπορεί να επιδράσει αρνητικά στην απόδοση του μαθητή, επίσης, όταν η οικονομική
κατάσταση της οικογένειας είναι κακή, πράγμα που σημαίνει κακές συνθήκες
κατοικίας και διαβίωσης. Το ίδιο και η οικογένεια με ένα γονέα.
Εξίσου –και ίσως πολύ
δυσκολότερη- είναι η κατάσταση των παιδιών των μεταναστών, είτε αυτά βρίσκονται
μαζί με τους γονείς τους στην καινούργια τους πατρίδα, είτε έχουν μείνει πίσω
μόνα τους, ή στη φροντίδα της γιαγιάς ή κάποιου συγγενή.
δυσκολότερη- είναι η κατάσταση των παιδιών των μεταναστών, είτε αυτά βρίσκονται
μαζί με τους γονείς τους στην καινούργια τους πατρίδα, είτε έχουν μείνει πίσω
μόνα τους, ή στη φροντίδα της γιαγιάς ή κάποιου συγγενή.
Αυτά τα παιδιά αντιμετωπίζουν
ιδιαίτερα συναισθηματικά προβλήματα αφού τους λείπει η στοργή, η ζεστασιά και η
φροντίδα της μητέρας και της οικογένειας γενικά, με αποτέλεσμα στην καλύτερη
περίπτωση να υστερούν στη σχολική απόδοση σε σχέση με τα άλλα παιδιά.
ιδιαίτερα συναισθηματικά προβλήματα αφού τους λείπει η στοργή, η ζεστασιά και η
φροντίδα της μητέρας και της οικογένειας γενικά, με αποτέλεσμα στην καλύτερη
περίπτωση να υστερούν στη σχολική απόδοση σε σχέση με τα άλλα παιδιά.
Το οικογενειακό περιβάλλον
λοιπόν επιδρά θετικά ή αρνητικά, γι’ αυτό πρέπει η κάθε οικογένεια να προσπαθεί
να βοηθήσει το παιδί της ώστε να έχει τη μέγιστη δυνατή απόδοση στο σχολείο.
λοιπόν επιδρά θετικά ή αρνητικά, γι’ αυτό πρέπει η κάθε οικογένεια να προσπαθεί
να βοηθήσει το παιδί της ώστε να έχει τη μέγιστη δυνατή απόδοση στο σχολείο.
(εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι
η μόρφωση των γονιών αποτελεί θετικό στοιχείο για την απόδοση του παιδιού στο
σχολείο).
η μόρφωση των γονιών αποτελεί θετικό στοιχείο για την απόδοση του παιδιού στο
σχολείο).
ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ
Το σχολείο αναλαμβάνει εκείνο
το ρόλο διαπαιδαγώγησης του παιδιού που δεν μπορεί να του προσφέρει η
οικογένεια. Είναι ο χώρος όπου μαθαίνει να ζει σαν κοινωνική οντότητα, όπου
δηλαδή εξελίσσεται σαν άτομο τόσο από κοινωνική όσο και από μορφωτική άποψη.
το ρόλο διαπαιδαγώγησης του παιδιού που δεν μπορεί να του προσφέρει η
οικογένεια. Είναι ο χώρος όπου μαθαίνει να ζει σαν κοινωνική οντότητα, όπου
δηλαδή εξελίσσεται σαν άτομο τόσο από κοινωνική όσο και από μορφωτική άποψη.
Για πρώτη φορά θα «δουλέψει»
μέσα σε μια ομάδα συνομηλίκων με δικούς της κανόνες στην οποία θα διακριθεί και
θα ξεχωρίσει ανάλογα με την απόδοσή του.
μέσα σε μια ομάδα συνομηλίκων με δικούς της κανόνες στην οποία θα διακριθεί και
θα ξεχωρίσει ανάλογα με την απόδοσή του.
Έχουμε συνηθίσει να αποδίδουμε
την αρνητική απόδοση του μαθητή στο σχολείο, σε δική του αδυναμία.
Χαρακτηριστική είναι η φράση «δεν τα παίρνει τα γράμματα»… Για την κακή απόδοση
όμως του μαθητή μπορεί να ευθύνεται και το ίδιο το σχολείο.
την αρνητική απόδοση του μαθητή στο σχολείο, σε δική του αδυναμία.
Χαρακτηριστική είναι η φράση «δεν τα παίρνει τα γράμματα»… Για την κακή απόδοση
όμως του μαθητή μπορεί να ευθύνεται και το ίδιο το σχολείο.
Οι κακές σχέσεις μεταξύ των
μαθητών και παιδαγωγών (διακρίσεις, δυσαρέσκειες κ.λ.π.), προκαλούν συχνά την
αδιαφορία των μαθητών για τα μαθήματά τους. Αντίθετα η ποιότητα των δασκάλων
και η ικανότητά τους μπορούν να κεντρίσουν το ενδιαφέρον των μαθητών για
μάθηση, και αυτό θα έπρεπε να είναι ο απώτερος σκοπός της Παιδείας. Μια μερίδα
παιδαγωγών υποστηρίζει ότι όλες οι παιδαγωγικές δραστηριότητες πρέπει να
δομηθούν σε επίπεδο παιχνιδιού, ώστε να είναι και πιο ευκολονόητες από τα
παιδιά.
μαθητών και παιδαγωγών (διακρίσεις, δυσαρέσκειες κ.λ.π.), προκαλούν συχνά την
αδιαφορία των μαθητών για τα μαθήματά τους. Αντίθετα η ποιότητα των δασκάλων
και η ικανότητά τους μπορούν να κεντρίσουν το ενδιαφέρον των μαθητών για
μάθηση, και αυτό θα έπρεπε να είναι ο απώτερος σκοπός της Παιδείας. Μια μερίδα
παιδαγωγών υποστηρίζει ότι όλες οι παιδαγωγικές δραστηριότητες πρέπει να
δομηθούν σε επίπεδο παιχνιδιού, ώστε να είναι και πιο ευκολονόητες από τα
παιδιά.
Επίσης Κοινωνιολόγοι, Ψυχολόγοι
και Παιδαγωγοί συμφωνούν ότι η «σχολική εργασία πρέπει να είναι έτσι δομημένη,
ώστε κάθε παιδί να είναι σε θέση να απορροφά όσο το δυνατόν περισσότερες
γνώσεις χωρίς το σχολείο να αποβαίνει καταναγκαστική εμπειρία για τα παιδιά». Η
απορρόφηση, βέβαια, των γνώσεων, επιμένουν οι ειδικοί, πρέπει να γίνεται κατά
τέτοιο τρόπο, ώστε το παιδί να αποκτά θετικές στάσεις απέναντι στο θέμα της
εργασίας. Μέσω του παιχνιδιού το παιδί αναπτύσσει την ικανότητα να
αντιλαμβάνεται σωστά τα περιβάλλον του, τα απέναντί του άτομα, τα συναισθήματά
του και τις ανάγκες τους.
και Παιδαγωγοί συμφωνούν ότι η «σχολική εργασία πρέπει να είναι έτσι δομημένη,
ώστε κάθε παιδί να είναι σε θέση να απορροφά όσο το δυνατόν περισσότερες
γνώσεις χωρίς το σχολείο να αποβαίνει καταναγκαστική εμπειρία για τα παιδιά». Η
απορρόφηση, βέβαια, των γνώσεων, επιμένουν οι ειδικοί, πρέπει να γίνεται κατά
τέτοιο τρόπο, ώστε το παιδί να αποκτά θετικές στάσεις απέναντι στο θέμα της
εργασίας. Μέσω του παιχνιδιού το παιδί αναπτύσσει την ικανότητα να
αντιλαμβάνεται σωστά τα περιβάλλον του, τα απέναντί του άτομα, τα συναισθήματά
του και τις ανάγκες τους.
Οι επιστήμονες προτείνουν το
ομαδικό παιχνίδι με άλλα παιδιά ή και μεγάλους, γιατί έχει μεγαλύτερη διδακτική
αξία και γιατί «μέσα από ψυχαγωγικές ομαδικές δραστηριότητες το παιδί μαθαίνει
χρήσιμα πράγματα που θα του χρειαστούν αργότερα στα ώριμα χρόνια της ζωής του».
ομαδικό παιχνίδι με άλλα παιδιά ή και μεγάλους, γιατί έχει μεγαλύτερη διδακτική
αξία και γιατί «μέσα από ψυχαγωγικές ομαδικές δραστηριότητες το παιδί μαθαίνει
χρήσιμα πράγματα που θα του χρειαστούν αργότερα στα ώριμα χρόνια της ζωής του».
Πρέπει, λοιπόν, γονείς και
δάσκαλοι να είναι κοντά, με την απαιτούμενη αγάπη και υπομονή, στις
δραστηριότητες των παιδιών. Πρέπει επίσης να έχουν υπ’ όψιν τους ότι κάθε παιδί
είναι μια ξεχωριστή οντότητα με τις δικές της ικανότητες και ανάγκες.
δάσκαλοι να είναι κοντά, με την απαιτούμενη αγάπη και υπομονή, στις
δραστηριότητες των παιδιών. Πρέπει επίσης να έχουν υπ’ όψιν τους ότι κάθε παιδί
είναι μια ξεχωριστή οντότητα με τις δικές της ικανότητες και ανάγκες.
Τέλος, πρέπει γονείς και
δάσκαλοι να καθορίζουν την συμπεριφορά τους έχοντας υπ’ όψιν:
δάσκαλοι να καθορίζουν την συμπεριφορά τους έχοντας υπ’ όψιν:
«Τα παιδικά χρόνια είναι
καθοριστικά για το κάθε άτομο, γιατί τα χρόνια αυτά συσσωρεύονται οι
καταλυτικές εμπειρίες από τις οποίες και θα αντλήσει το άτομο τα νοήματα της
ώριμης ηλικίας του».
καθοριστικά για το κάθε άτομο, γιατί τα χρόνια αυτά συσσωρεύονται οι
καταλυτικές εμπειρίες από τις οποίες και θα αντλήσει το άτομο τα νοήματα της
ώριμης ηλικίας του».
Αν εξασφαλίζονταν οι παραπάνω
προϋποθέσεις, θα μπορούσε το σχολείο να γίνει μια ευχάριστη και επιθυμητή
εμπειρία για όλα τα παιδιά. Και αν το σχολείο γινόταν ευχάριστη και επιθυμητή
εμπειρία θα μπορούσαμε και εμείς να μιλάμε για λιγότερες αποτυχίες.
προϋποθέσεις, θα μπορούσε το σχολείο να γίνει μια ευχάριστη και επιθυμητή
εμπειρία για όλα τα παιδιά. Και αν το σχολείο γινόταν ευχάριστη και επιθυμητή
εμπειρία θα μπορούσαμε και εμείς να μιλάμε για λιγότερες αποτυχίες.
Χαράλαμπος
Σαββίδης
Σαββίδης
Πολ.&
Οικ. Επιστήμων
Οικ. Επιστήμων
Δημοσιογράφος
