Τους τελευταίους μήνες, το όνομα «Μερκοσούρ» (Mercosur) κυριαρχεί στις συζητήσεις των αγροτικών συλλόγων και στις ειδήσεις για τις κινητοποιήσεις στους δρόμους. Για πολλούς παραγωγούς στην περιοχή μας, η συμφωνία αυτή δεν είναι απλώς ένα οικονομικό κείμενο, αλλά μια υπαρξιακή απειλή για τον πρωτογενή τομέα.
Η Μερκοσούρ είναι ένα οικονομικό και πολιτικό μπλοκ στη Λατινική Αμερική, που αποτελείται από τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Ουρουγουάη και την Παραγουάη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες σε διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με αυτές τις χώρες. Στόχος της Ε.Ε. είναι να μειωθούν οι δασμοί ώστε να εξάγονται ευκολότερα ευρωπαϊκά βιομηχανικά προϊόντα (όπως αυτοκίνητα και μηχανήματα) και υπηρεσίες προς τη Λατινική Αμερική.
Ως αντάλλαγμα, η Ε.Ε. θα ανοίξει τις πόρτες της στις εισαγωγές αγροτικών προϊόντων από αυτές τις χώρες, κυρίως βοδινού κρέατος, πουλερικών, ζάχαρης, καλαμποκιού και σόγιας.
Η αντίδραση των αγροτών δεν είναι τυχαία, αλλά βασίζεται σε τρεις κεντρικούς άξονες που δημιουργούν ένα αίσθημα αδικίας:
- Αθέμιτος Ανταγωνισμός: Οι αγρότες στην Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη είναι υποχρεωμένοι να ακολουθούν αυστηρότατους κανόνες παραγωγής (ΚΑΠ, Πράσινη Συμφωνία). Αυτό σημαίνει υψηλότερο κόστος παραγωγής για να διασφαλιστεί η ποιότητα και η προστασία του περιβάλλοντος. Αντίθετα, οι παραγωγοί στη Λατινική Αμερική χρησιμοποιούν συχνά φυτοφάρμακα και ορμόνες που είναι απαγορευμένα στην Ε.Ε., ενώ έχουν πολύ χαμηλότερο κόστος εργασίας. Το αποτέλεσμα είναι η αγορά να κατακλυστεί από φθηνά προϊόντα που οι ντόπιοι παραγωγοί δεν μπορούν να ανταγωνιστούν στις τιμές.
- Δύο Μέτρα και Δύο Σταθμά: Υπάρχει μια έντονη αντίφαση. Η Ευρώπη ζητά από τους δικούς της αγρότες να μειώσουν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα, αλλά την ίδια στιγμή ετοιμάζεται να εισάγει προϊόντα από χώρες που συνδέονται με την αποψίλωση του Αμαζονίου και λιγότερο βιώσιμες πρακτικές.
- Ασφάλεια Τροφίμων: Οι αγρότες εκφράζουν ανησυχίες για το αν οι έλεγχοι στα εισαγόμενα προϊόντα θα είναι εξίσου αυστηροί με αυτούς που υφίστανται οι ίδιοι. Η εισαγωγή κρέατος ή δημητριακών που δεν πληρούν τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές θεωρείται κίνδυνος για τον καταναλωτή.
Για την περιοχή μας, η γεωργία και η κτηνοτροφία δεν είναι μόνο οικονομική δραστηριότητα, αλλά ο κοινωνικός ιστός που κρατά τα χωριά ζωντανά. Οι αγρότες φοβούνται ότι αν η συμφωνία προχωρήσει χωρίς αυστηρές «ρήτρες καθρέφτη» (να ισχύουν δηλαδή οι ίδιοι κανόνες παραγωγής για όλους), πολλές μικρές εκμεταλλεύσεις θα οδηγηθούν σε λουκέτο.
«Δεν φοβόμαστε τον ανταγωνισμό, φοβόμαστε την ανισότητα», λένε συχνά οι εκπρόσωποι των αγροτών.
